HUÂN CHƯƠNG QUÂN CÔNG HẠNG BA CỦA TIỂU ĐỘI DÂN QUÂN KỲ PHƯƠNG, KỲ ANH, HÀ TĨNH
Khách đến tham quan Bảo tàng LLVT Quân khu 4 đều được nghe hướng dẫn viên Bảo tàng kể câu chuyện xúc động về Tiểu đội nữ dân quân xã Kỳ Phương – Kỳ Anh – Hà Tĩnh từng lập chiến công oanh liệt, bắn rơi 3 máy bay Mỹ, được Bác Hồ gửi thư khen và tặng thưởng mỗi đội viên một chiếc huy hiệu của Người. Năm 1971 các chị được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVTND.
Tiểu đội thành lập ngày 4/4/1968, do chị Tưởng Thị Diên (19 tuổi) chỉ huy, tích cực học tập chính trị, huấn luyện quân sự tác chiến và sử dụng vũ khí. Hằng ngày ngoài giờ học tập, huấn luyện, các chị tranh thủ thời gian làm đồng, chặt cây ngụy trang trận địa. Tưởng Thị Diên là người chị lớn tuổi nhất, cũng là người tiếp thu nhanh nhất trong học tập và gương mẫu trong công việc. Ngoài giờ học chính thức, chị tranh thủ thời gian hỏi bài giáo viên, nghiên cứu cách đánh phù hợp với khả năng, trình độ của tiểu đội. Vừa nắm vững tính năng tác dụng, công thức bắt mục tiêu theo bài giảng, chị vừa nghiên cứu phương án chiến đấu mới đề xuất cấp trên cho áp dụng cách đánh “chẻ đầu máy bay Mỹ”. Đây là cách đánh vừa vận dụng lý thuyết tính toán tốc độ, khẩu độ, hướng, tầm, cự ly… giữa vũ khí với mục tiêu, vừa vận dụng kinh nghiệm bắn tọa độ đón đầu mục tiêu, phù hợp với những cô gai trẻ chưa hiểu sâu về kỹ, chiến thuật. Để việc ngắm bắn và bóp cò được chuẩn xác, các chị đã làm các hình mẫu máy bay bằng xốp, dùng diều giấy kéo lên không trung, khi hình mẫu máy theo diều bay liệng trong gió các chị thực hiện bài tập ngắm bắn mục tiêu, tập thao tác đạn, tập bóp cò khi thời cơ tốt nhất. Thành quả đó được các chị áp dụng trên trận tuyến một mất một còn với quân đội Mỹ.
Sáng sớm ngày 14 tháng 2 năm 1968, được tin từ sở chỉ huy có một số máy bay thuộc Phi đoàn 18, Hạm đội 7 Mỹ chuẩn bị vào đánh phá các mục tiêu phòng không, cầu cống trên trục đường 1 qua địa bàn Kỳ Anh. Nhanh như cắt, 3 khẩu đội vào vị trí sẵn sàng bắt mục tiêu chờ lệnh. 1 chiếc F4H xuất hiện từ phía biển, Tiểu đội trưởng Tưởng Thị Diên dõng dạc hô khẩu lệnh:
– Toàn tiểu đội chú ý hãy bắn chẻ đầu máy bay Mỹ hướng 34! hướng chủ yếu 12, bắt mục tiêu từ 34 về 14, từ 1 về 2, bắn!
3 khẩu đội đồng loạt đạn nổ giòn giã, chiếc máy bay bị đạn xuyên đầu bốc cháy, mất phương hớng quay vòng trở về hướng biển, khói kéo cả một vệt dài rồi lao đầu xuống biển cách trận địa khảng 1km. Cả tiểu đội vui mừng khôn xiết, nhào ra khỏi công sự hướng về phía chiến công vừa lập được. Sau chiến thắng trận đầu này, trong tiểu đội đã dấy lên không khí sôi nổi sẵn sàng chiến đấu, quyết tâm bắn rơi nhiều máy bay Mỹ.
Ngày 6/8/1968 các chị lại nhận lệnh cấp trên bằng mọi giá phải bảo vệ đoàn thuyền vận tải đang bị mắc cạn gần bờ biển. Lúc này máy bay địch phát hiện được mục tiêu đã cho 6 chiếc phản lực vào đánh phá.
– Tiểu đội trưởng Tưởng Thị Diên phát lệnh: Hướng 12, chiếc thứ 3 đang bổ nhào! Điểm xạ dài! Chuẩn bị. Bắn!
Ba khẩu trung liên đồng loạt nhả đạn trùm kín cả mục tiêu. Chiếc F4H lao xuống chưa kịp cắt bom, đã trúng đạn bốc cháy. Địch dùng 4 máy bay lên thẳng AD6 để cứu phi công, khẩu đội 2, khẩu đội 3 tháo súng vác chạy qua cồn cát đặt sát mép nước đánh trả quyết liệt, tốp máy bay cứu hộ gặp phải sự đánh trả quyết liệt buộc phải tháo chạy.
Từ năm 1968 – 1972, chín cô gái Tiểu đội nữ dân quân xã Kỳ Phương – Kỳ Anh – Hà Tĩnh đã độc lập bắn rơi 3 máy bay Mĩ, phối hợp với các đơn vị khác bắn rơi 4 chiếc khác. Năm 1968, Tiểu đội trưởng Tưởng Thị Diên thay mặt tiểu đội vinh dự được ra Hà Nội báo công với Bác Hồ. Được Bác ân cần tiếp đón động viên và thưởng cho mỗi chị một huy hiệu của Người. Tiểu đội được Nhà nước tặng thưởng Huân chương quân công hạng Ba, 1 cờ Đơn vị gái chiến đấu giỏi, 1 cờ bắn rơi máy bay Mỹ chiếc thứ 200 tỉnh Hà Tĩnh, 1 cờ Quyết thắng, 1 cờ của Trung ương hội phụ nữ Việt Nam. Năm 1971, Tiểu đội được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
